تحقیق امريكا و خيزش اسلامي مردم ايران

رژيم شاه بعد از كودتاي ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ هـ. ش (۱۹۵۳ م)، همواره يكي از متحدين امريكا در منطقة خليج فارس به حساب مي‌آمد. و هنگامي كه كارتر زمام امور امريكا را به دست گرفت، چون وجهة بين المللي ايالات متحده خدشه‌دار شده بود، بر اساس شاه با انتصاب جمشيد آموزگار به جاي هويدا، دست به كار اصلاحات شد و تعدادي از زندانيان سياسي را آزاد كرد. امريكا هم به پشتيباني خود از آن رژيم ادامه داد و بالاخره با سرشاه به امريكا در آبان ماه ۱۳۵۶ هـ.ش (۱۹۷۷م) اين روابط مستحكم‌تر شد.

به دنبال شروع و گسترش مجدد نارضايتي‌هاي داخلي در ايران از نيمة دوم سال ۱۳۵۶ هـ.ش (۱۹۷۷م)، امريكايي‌ها بحران ايران را زودگذر تلقي مي‌كردند و با توجه به مجموعه‌اي از پيوندها و ملاحظات استراتژيك ميان شاه و امريكا در طي سي و هفت سال سلطنتش، اطمينان داشتند كه شاه مي‌تواند بحران را پشت سر بگذارد. گزارشاتي كه امريكايي‌ها از اوضاع ايران تهيه مي‌كردند، عدم  تفكر جدي براي «ايران بعد از شاه» را گواهي مي‌كرد.

قبل از بررسي موضع ايالات متحده در قبال بيداري اسلامي مردم ايران، ذكر نكته‌‌اي ظريف، به شناخت دقيق از مواضع امريكا كمك خواهد كرد. مطلبي كه راجع به عملكرد امريكا در برابر انقلاب اسلامي قابل ذكر است، طرز تفكر و بدراشت جناح حاكم بر امريكا از انقلاب اسلامي و همچنين تدابير آنها در برابر قيام مردم است.

در رابطه با تدابير سران كاخ سفيد دو طرز تفكر در امريكا وجود داشت. طرز تفكر اول كه در رأس آن برژينسكي مشاور امنيته ملي كارتر قرار داشت و سركوبي افراطي قيام مردم، اقدام قاطع براي اعادة نظم و پس از آن مساعي محتاطانه براي ايجاد فضاي بازتر را براي حفاظت از منافع امريكا تجويز مي‌كرد. طرز تفكر ديگر كه در رأس آن سايروسونس وزير امور خارجه و ويليام سوليوان سفير امريكا در تهران قرار داشتند، بر اساس نظرية «پيشبرد دموكراسي» حفظ منافع امريكا را در سازش بين نيروهاي انقلابي  و لزوم خارج شدن شاه و بسياري از فرماندهان و افسران ارشد از صحنة مذاكره با مخالفين ميانه روي امريكا براي جلوگيري از راديكال‌تر شدن انقلاب و انتخاب شخص معتلي به جاي شاه مي‌دانستند. [۱] اين طرز تفكر جناح دمكرات حاكم بر امريكا بود. گر چه در هنگام اجرا يكي از تفكرات دو حزب جمهوري خواه و دمكرات اجرا مي‌شد و طرف ديگر ملزم به اطلاعات بود؛ يعني شيوه عمل واحد بود.

شيوة برخورد سردامداران كاخ سفيد با خيزش اسلامي مردم ايران برگفته از همان طرز تفكر اول بود. اين تفكر تا زماني ملاك عمل قرار مي‌گرفت كه گزارش‌هاي «سياه» و وزارت دفاع امريكا «پنتاگون» از اوضاع ايران خوش‌بينانه بود. نمونة اين گزارش‌ها، يك گزارش بيست و دو صفحه‌اي تحت عنوان «ايران بعد از شاه» بود كه توسط وزارت امور خارجه و سيا تهيه شده بود و زودگذر بودن بحران جاري را گواهي مي‌كرد. در گزارش سيا كه در شهريور ماه ۱۳۵۷ هـ. ش (۱۹۷۸ م) تهيه شده بود اين چنين آمده بود:

ايران نه فقط در شرايط انقلابي قرار ندارد، بلكه حتي آثار و علايمي از نزديك بودن شرايط انقلاب هم در آن به چشم نمي‌خورد.[۲]

پشتيباني امريكا از رژيم شاه كه در لحظات ساس قيام مردم صورت مي‌گرفت تا اواسط دي ماه ۱۳۵۷ هـ.ش (۱۹۷۸ م) يعني نزديك چهل روز به پيروزي انقلاب مانده، ادامه پيدا كرد مكالمة تلفني كارتر و وزير خارجه‌اش با شاه در ۱۹ شهريور ۱۳۵۷ هـ. ش و اعلام حمايت جدي از شاه، يه معني صحه گذاردن بر اقدامات وي در كشتار مردم ايران در ۱۷ شهريور همان سال بود. هميچنين پشتيباني امريكا از شاه قبل از حوادث ۱۳ آ‎بان باعث شد كه شاه با پشتگرمي امريكايي‌ها، تظاهرات ۱۳ آبان را سركوب كند و بعد از آن با پشتيباني كاخ سفيد، دولت نظامي را حاكم نمايد. نمونة ديگر حمايت كارتر از شاه در اوج انقلاب، ديدار وليعهد ايران با كارتر در آبان ۱۳۵۷ هـ.ش در كاخ سفيد بود كه در اين ديدار كارتر بر حمايت امريكا از شاه تأكيد ورزيد. علاوه بر اين، كارتر در اين سال در پيامي به مناسبت سالگرد تولد شاه، حمايت از رژيم پهلوي را جزء جدايي ناپذير سياست خارج امريكا اعلام كرد.

رفته‌رفته اتخاذ تدابير امريكا در قبال قيام اسلامي مردم ايران بر اساس طرز تفكر اول كمرنگ‌تر شد. از آذرماه ۱۳۵۷ (۱۹۷۸ م) شخصيت‌ها و مقامات سياسي امريكا نظير مايكل بلومنتال وزير خزانه‌دار يو رابرت بيرد رهبر اكثريت سناي امريكا به همراه كارشناسان متعددي از وزارت خارجه و سازمان سيا به تهران اعزام گرديدند كه گزارش‌هاي همه اين افراد حاكي از ناتواني رژيم شاه در سركوب مخالفين بود. نمونة‌ اين گزارش‌هاي،  گزارش جرج بال معاول پيشين وزرات امور خارجي و مشاور كارتر بود. وي پس از ديدار از ايران با ارايه گزارشي نتيجه‌گيري كرد كه عمر رژيم شاه در ايران به پايان رسيده و كاخ سفيد بايد در جست‌وجوي مكنيسم انتقالي باشد كه امكان قبضه كرن قدرت و پيش دستي بر انقلاب را به عناصر معتدل بدهد.

به دنبال اين گزارش‌ها بود كه كارتر پشتيباني بي چون و چراي خود را از شاه تعديل كرد و در مصاحبه‌اي در روز ۱۶  آذر ۱۳۵۷ هـ.ش (۷ دسامبر ۱۹۸۷ م) گفت:

ما ترجيح مي‎دهيم كه شاه همچنان براريكه قدرت باقي بماند ولي تصميم نهايي با مردم ايران است.[۳]

در اين مصاحبه كارتر در پاسخ به سؤال يكي از خبرنگاران كه از او پرسيد، آيا به نظر رئيس جمهور،شاه مي‌تواند بر مسند قدرت باقي بماند؟ چنين گفت: «نمي‌دانم . . .  اميدوارم اينطور باشد.»[۴]

اين نخستين اظهار ترديد رسمي رئيس جمهور امريكا دربارة امكان بقاي شاه بود. تا اين زمان ايالات متحده به طور قاطع و صريح از شاه پشتيباني مي كرد. با وجود اين، ترديد امريكا راه‌حل‌هاي لازم را براي مقابله با بحران در اختيار شاه قرار مي‌داد كه پس از مؤثر واقع نگرديدن راه‌حل ‌هاي نظامي با دست يازيدن به راه حل‌هاي سياسي و انتخاب شاپور بختيار به عنوان نخست وزير ايران در تاريخ ۱۶ دي ماه ۱۳۵۷ هـ.ش (۱۹۷۹ م) يعني زماني كه قيام مردم ايران در اوج خود بود، به سمت تشكيل يك دولت غير نظامي گام نهاد.

شرط بختيار براي تصدي پست نخست‌وزيري، خروج شاه از كشور بود كه تصميم پيرامون آن نيز در كنفرانس سران چهار كشور «امريكا»، «انگليس» ، «فرانسه» و «آلمان غربي[۵]»  در «گوادولوپ» فرانسه اتخاذ شده بود. سياست امريكا در اين دوره مبتني بر اين اصل بود كه عمر رژيم شاه را بايد تمام شاه دانست و انتخابي جز بختيار يا مخالفان راديكال و مذهبي وجود ندارد كه سران چهار كشور مذكور اظهار عقيده كردند كه غرب بايد هر چه زودتر با رژيم جانشين او كنار بيايد.

بر اين اساس، ايالات متحده يك روز قبل از كنفرانس «گوادولوپ»، ژنرال‌هايزر را براي جمع‌آوري و انتقال مراكز استراق سمع امريكا در شمال ايران، اخروج شاه از صحنه و نيز جلوگيري از اقدام منفي نخبگان نظامي و حفظ وحدت نيروهاي مسلح به منظور اقدام لازم در موارد ضروري، به ايران گسيل داشت.

در اين هنگام، امريكا براي حفظ منافع خود در ايران. توسط سوليوان، سفير امريكا در تهران، زمينة خروج شاه را از كشور فراهم كرده و شاه در ۲۶ دي ماه ۱۳۵۷ هـ.ش، ايران را ترك كرد. سياست امريكا در اين مرحله از يك طرف فراهم كردن زيمه براي موفقيت بختيار به منظور تسلط بر اوضاع و از سوي ديگر به دست آوردن فرصت براي انجام كودتا در صورت عدم موفقيت بختيار بود. بر اين اساس ايالات متحده به همراه بختيار اقداماتي را براي عدم مراجعت امام خميني(ره)، به مورد اجرا گذاشتند. اقدام بختيار بستن فرودگاه‌ها و اقدام امريكا نيز فرستادن پيمي توسط رئيس جمهوي فرانسه به امام (ره) مبني بر قريب الوقوع بودن انجام كودتا بود كه اين شگردها نيز با شكست مواجه شد و سرانجام امام خميني (ره) به عنوان رهبر انقلاب اسلامي با استقبال پرشور مردم وارد ميهن اسلامي شد.

امريكا بعد از بازگشت امام (ره)، دنبال فرصت مناسب براي ضربه زدن مي‌گشت. اگر چه نماينده‌اش هايزر بعد از مراجعت رهبري انقلاب، ايران را ترك كرد، ولي امريكا از طريق سران وابستة ارتش به دنبال انجام كودتا بود. يكي از راهكارهايي كه براي جلوگيري از پيروزي انقلاب، صورت مي‌گرفت اعلام حكومت نظامي در شب ۲۱ بهمن ماه ۱۳۵۷ هـ.ش بود كه در صورت عملي شدن آن، با كشتار وسيع مردم و دستگيري و زنداني كردن سران انقلاب، فاتحه انقلاب خوانده مي‌شد.

اين مطلب بر اساس اسنادي كه پس از انقلاب از دفتر كار سرلشكر اميني افشار رئيس ادارة دوم ستاد ارتش و عضو شوراي امنيت ملي رژيم به دست آمد، احراز شد. علاوه بر اين، ارتشبد قره باغي نيز در كتاب خود صحت اين مسأله را تأييد كرد.[۶]

[۱] سيد داوود آقايي، «امريكا و رخداد انقلاب اسلامي ايران»، مندرج در انقلاب اسلامي و ريشه‌هاي آن ج۲، (قم: معاونت امور اساتيد نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، ۱۳۷۴)، ص ۲۸۰٫

[۲] صادق زيبا كلام، «نظريه‌هاي مختلف در تبيين علل وقوع انقلاب اسلامي در ايران، مندرج در انقلاب اسلامي و ريشه‌هاي آن، ج۱، (قم: معاونت امور اساتيد، نهاد نمايندگي قام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، ۱۳۷۴)ص ۸۶٫

[۳] براي روبين، پيشين، ص ۱۶۶

[۴] همان

[۵] گفتني است كه در فاصله  بعد از جنگ جهاني دوم تا تحولات پس از فروپاشي اتحاد شوري، كشور آلمان به واحد سياسي مجزا تحت عنوان آلمان شرقي و غربي كه با ديوار برلين از هم جدا مي‌شدند، تقسيم شده بود و با اتحاد آن دو بعد از فروپاشي شوروي، يك واحد سياسي به نام آلمان به وجود آمد.

[۶] عباس قره‌باغي، اعترافات ژنرال، چاپ هشتم، (تهران: نشر ني، ۱۳۶۶) ص ۳۸۵٫

تحقیق امريكا و خيزش اسلامي مردم ايران

نوشته تحقیق امريكا و خيزش اسلامي مردم ايران اولین بار در فايل مارکت - بازار فايل. پدیدار شد.

لطفا از لینک زیر دانلود کنید دانلود 

فایل

Powered by WPeMatico


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
آخرین پست ها

کار با اینترنت دانلود منیجر به همراه آموزش نکته ها و قابلیت ها..........سه شنبه 9 اردیبهشت 1399

تحلیل جایگاه اپل از نگاه شرکت اُمدیا..........سه شنبه 13 اسفند 1398

مشخصات گوشی های سامسونگ گلکسی S10 لایت و گلکسی نوت 10 لایت..........پنجشنبه 24 بهمن 1398

معرفی شهر زیبای بانه..........پنجشنبه 17 بهمن 1398

تفریح و سرگرمی؛ هر مناسبت یک پیامک..........سه شنبه 17 دی 1398

پاورپوینت بازار کار اشتغال و بيکاري..........پنجشنبه 10 مرداد 1398

مقاله ويژگي هاي معلم خوب..........پنجشنبه 10 مرداد 1398

مقاله مديريت كلاس و انضباط محيط كلاس..........پنجشنبه 10 مرداد 1398

مقاله راهكارهايي براي ارتقا منرلت معلمان..........چهارشنبه 9 مرداد 1398

مقاله خصوصیات یک معلم..........چهارشنبه 9 مرداد 1398

مقاله راهبردهاي پيشگيرانه انظباطی در كلاس..........چهارشنبه 9 مرداد 1398

مقاله محاسن و معایب شغل معلمی..........چهارشنبه 9 مرداد 1398

مقاله ویژه ارتقاء رتبه شغلی عالی معلمین..........چهارشنبه 9 مرداد 1398

مفهوم استعاره،نظریه و تئوری های سازمانی..........سه شنبه 8 مرداد 1398

مراحل تولید سیمان و بتن ضد آب..........سه شنبه 8 مرداد 1398

همه پستها

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic